การคัดค้านกระบวนพิจารณาคดีผิดระเบียบ ทำได้หรือไม่ ?
อัพเดทล่าสุด: 30 ก.ย. 2025
362 ผู้เข้าชม

ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 27 กล่าวว่า " ในกรณีที่มิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ในข้อที่มุ่งหมายจะยังให้การเป็นไปด้วยความยุติธรรม หรือ ที่เกี่ยวข้องด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ในเรื่องการเขียน และการยื่น หรือ การส่งคำคู่ความ หรือ เอกสารอื่นๆ หรือ ในการพิจารณาคดี การพิจารณาพยานหลักฐาน หรือ การบังคับคดี เมื่อศาลเห็นสมควร หรือ เมื่อคู่ความฝ่ายที่เสียหายเนื่องจากการที่มิได้ปฏิบัติเช่นว่านั้นยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้อง ให้ศาลมีอำนาจที่จะสั่งให้เพิกถอนการพิจารณาที่ผิดระเบียบนั้นเสียทั้งหมด หรือบางส่วน หรือ สั่งแก้ไขหรือมีคำสั่งในเรื่องนั้นอย่างใดอย่างหนึ่ง ตามที่ศาลเห็นสมควร
ข้อคัดค้านเรื่องผิดระเบียบนั้น คู่ความฝ่ายที่เสียหายอาจยกขึ้นกล่าวได้ว่าไม่ว่าในเวลาใดๆ ก่อนมีคำพิพากษา แต่ต้องไม่ช้ากว่าแปดวันนับแต่วันที่คู่ความฝ่ายนั้นได้ทราบข้อความ หรือ พฤติการณ์อันเป็นมูลแห่งข้ออ้างนั้น แต่ทั้งนี้คู่ความฝ่ายนั้นต้องมิได้ดำเนินการอันใดขึ้นใหม่หลังจากที่ได้ทราบเรื่องผิดระเบียบแล้ว หรือต้องมิได้ให้สัตยาบันแก่การผิดระเบียบนั้นๆ
ถ้าศาลสั่งให้เพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบใดๆ อันมิใช่เรื่องที่คู่ความละเลยไม่ดำเนินกระบวนพิจารณาเรื่องนั้นภายในระยะเวลาซึ่งกฎหมาย หรือศาลกำหนดไว้ เพียงเท่านี้ไม่เป็นการตัดสิทธิคู่ความฝ่ายนั้น ในอันที่จะดำเนินกระบวนพิจารณานั้น ใหม่ให้ถูกต้องตามที่กฎหมายบังคับ "
ประกอบกับประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 185 กล่าวว่า " ถ้าศาลเห็นว่าจำเลยมิได้กระทำผิดก็ดี การกระทำของจำเลยไม่เป็นความผิดก็ดี คดีขาดอายุความแล้วก็ดี มีเหตุตามกฎหมายที่จำเลยไม่ควรต้องรับโทษก็ดี ให้ศาลยกฟ้องโจทก์ปล่อยจำเลยไป แต่ศาลจะสั่งขังจำเลยไว้ หรือปล่อยชั่วคราวระหว่างคดียังไม่ถึงที่สุดก็ได้
เมือศาลเห็นว่าจำเลยได้กระทำความผิด และไม่มีการยกเว้นโทษตามกฎหมาย ให้ศาลลงโทษจำเลยตามความผิด แต่เมื่อเห็นสมควรศาลจะปล่อยจำเลยชั่วคราวระหว่างคดียังไม่ถึงที่สุดก็ได้ "
เมื่อพิจารณาแล้ว กฎหมายข้างต้น นั้น เป็นกฎหมายที่เกี่ยวด้วยความยุติธรรม และ เป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน ซึ่งศาลนั้นต้องปฎิบัติโดยเคร่งครัด และไม่สามารถปฏิบัติให้แตกต่างกับกฎหมายดังกล่าวได้ มิฉะนั้น จะกระทบต่อกระบวนการยุติธรรมในสังคม การพิพากษาว่าจำเลยกระทำความผิดหรือไม่ เป็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับความยุติธรรม และเป็นข้อเคร่งครัดตามกฎหมาย
กรณีที่มีพยานเท็จ หรือ การทำพยานหลักฐานเท็จ ผู้เสียหายย่อมใช้สิทธิฟ้องคดีต่อศาลและพิสูจน์ความบริสุทธิ์ต่อศาลได้ตามกฎหมายต่อไป
จัดทำโดย
ทนายความตรีสุพจน์ ตันตยาภิรมย์กุล
บทความที่เกี่ยวข้อง
ในคดีอาญา ระหว่างการสอบสวนของพนักงานสอบสวนในคดีอาญา ซึ่งเป็นเจ้าพนักงานในกระบวนการยุติธรรม บางครั้งตัวความ ทั้งฝ่ายของผู้เสียหาย และผู้ต้องหา ในคดีอาญา เห็นว่าตนไม่ได้รับความเป็นธรรม ในส่วนของพยานหลักฐาน และ พยานบุคคล เช่น ประสงค์ให้สอบปากคำของพยานซึ่งเป็นบุคคลภายนอก คนใด หรือ ประสงค์ให้ดำเนินการเกี่ยวกับการรวบรวมพยานหลักฐานอย่างใดอย่างหนึ่ง จะสามารถมีสิทธิอย่างใด ในการยื่นขอความเป็นธรรมต่อพนักงานอัยการได้หรือไม่ และมีกฎหมาย รวมทั้งระเบียบอย่างไร ในการยื่นขอความเป็นธรรมดังกล่าว วันนี้ ผมมีสาระกฎหมายมาเล่าให้ฟังครับ
28 มี.ค. 2026
ตั้งแต่ที่พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ประกาศใช้บังคับมาตั้งแต่พ.ศ.2562 ได้มีการวางกฎเกณฑ์ ในทางปฏิบัติ และมีการนำมาปรับใช้กับสำนักงานทนายความ อย่างไรบ้าง การขอเอกสารและขอให้รับรองเอกสาร การส่งมอบเอกสารที่มีข้อมูลส่วนบุคคล ต้องมีการปฏิบัติอย่างไร? เพื่อเป็นมาตรฐานที่ดีของสำนักงานทนายความ และเป็นการคุ้มครองสิทธิและการรักษาความลับ อันเป็นจรรยาบรรณของทนายความ เหล่านี้มีความละเอียดและมีความซับซ้อน จะจัดทำบทความนี้ ขึ้นมาโดยเล็งเห็นความสำคัญในการปฏิบัติตามกฎหมาย
17 พ.ค. 2026
คลิปสัมภาษณ์ คนดัง หรือ ดารา และการตอบคำถามของคนดัง หรือดารา ในเนื้อหาและประเด็นเดียวกัน เนื้อหาที่สำคัญ ในสื่อๆต่าง ผู้ที่พิธีกร หรือ ช่องต่างๆ นำเนื้อหาทั้งหมดไปเผยแพร่ซ้ำกัน ได้หรือไม่ และผิดกฎหมายหรือไม่
16 ก.พ. 2025


