เริ่มนับอายุความ ในคดีอาญาสินไหม ของผู้เสียหายเป็นอย่างไร?
อัพเดทล่าสุด: 17 พ.ค. 2026
455 ผู้เข้าชม

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 51 มีใจความว่า " ถ้าไม่มีผู้ใดฟ้องทางอาญา สิทธิของผู้เสียหายที่จะฟ้องทางแพ่งเนื่องจากความรับผิดนั้นย่อมระงับไปตามกำหนดเวลาดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายอาญาเรื่องอายุความฟ้องคดีอาญา แม้ถึงว่าผู้เยาว์ หรือ ผู้วิกลจริตในมาตรา 193/20 แห่งประมวลกฎหมาแพ่งและพาณิชย์จะเป็นผู้ฟ้องหรือได้ฟ้องต่างหากจากคดีอาญาก็ตาม
ถ้าคดีอาญาใดได้ฟ้องต่อศาลและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาลด้วยแล้ว แต่คดียังไม่เด็ดขาด อายุความซึ่งผู้เสียหายมีสิทธิมีสิทธจะฟ้องคดีแพ่งย่อมสะดุดหยุดลงตามาตรา95 แห่งประมวลกฎหมายอาญา
ถ้าโจทก์ได้ฟ้องคดีอาญาและศาลพิพากษาลงโทษจำเลยจนคดีเด็ดขาดแล้วก่อนที่ได้ฟ้องคดีแพ่ง สิทธิของผู้เสียหายที่จะฟ้องคดีแพ่งย่อมมีตามกำหนดอายุความในมาตรา 193/32 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
ถ้าโจทก์ได้ฟ้องคดีอาญาและศาลพิพากษายกฟ้องปล่อยจำเลยจนคดีเด็ดขาดแล้ว ก่อนที่ได้ยื่นฟ้องคดีแพ่ง สิทธิของผู้เสียหายจะฟ้องคดีแพ่งย่อมมีอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ "
หมายความว่า ในคดีอาญาซึ่งพนักงานอัยการมีการนำส่งตัวจำเลยมาที่ศาล และพนักงานอัยการยื่นฟ้องคดีอาญาต่อศาล แต่คดีอาญานั้น ศาลยังไม่ได้มีคำพิพากษาลงโทษจำเลยแต่อย่างใด อายุความของผู้เสียหายที่จะฟ้องคดีแพ่งนั้นสะดุดหยุดลง นั้นเอง จนต่อมาศาลได้มีคำพิพากษาในคดีอาญาลงโทษจำเลย และคดีอาญานั้นถึงที่สุดตามกฎหมาย กล่าวคือ ไม่มีการอุทธรณ์ หรือฎีกา อีกต่อไป ผู้เสียหายมีสิทธิฟ้องคดีแพ่งได้ภายใน 10 ปี นับแต่วันที่ศาลได้มีคำพิพากษาลงโทษจำคุกจำเลยและคดีอาญาถึงที่สุด ไม่ว่าอายุความทางแพ่งจะมีกำหนดเท่าไหร่ก็ตาม
แต่หากเป็นกรณีที่มีการยื่นฟ้องคดีอาญาต่อศาล และศาลมีคำพิพากษายกฟ้องจำเลย และปล่อยตัวจำเลยจนคดีถึงที่สุดแล้ว สิทธิของผู้เสียหายที่จะฟ้องคดีแพ่งต่อศาล เพื่อเรียกร้องค่าเสียหายทางแพ่ง ย่อมมีกำหนดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หมายความว่า เริ่มนับอายุความทางแพ่ง ทันที ที่คดีอาญาถึงที่สุดยกฟ้องปล่อยตัวจำเลย นั้นเอง
เนื่องจากในบางครั้ง คดีอาญา ศาลอาจจะยกฟ้องจำเลย เนื่องจากขาดอายุความในคดีอาญา หรือ คำฟ้องคดีอาญาไม่ครบองค์ประกอบความผิด หรือ ศาลเห็นว่ามีข้อพิรุธสงสัย ยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้แก่จำเลย หรือ ศาลอาจจะพิพากษาในประเด็นข้อกฎหมายต่างๆ เช่น ไม่ใช่ผู้เสียหาย หรือ จำเลยไม่ได้กระทำความผิด ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 185 ผู้เสียหายมีสิทธิฟ้องคดีแพ่งต่อได้ เพราะการพิจารณาคดีแพ่ง และคดีอาญานั้น มีหลักเกณฑ์ เรื่องอายุความ เรื่องการรับฟังพยานหลักฐานที่แตกต่างกัน มีกระบวนพิจารณาซึ่งมีรายละเอียดแตกต่างกัน มีข้อกฎหมายที่แตกต่างกันในการฟ้องคดีในทางแพ่ง และคดีอาญา ซึ่งเป็นข้อกฎหมายสำคัญในการยื่นฟ้องที่แตกต่างกัน
สรุป ว่าผู้เสียหายมีสิทธิฟ้องคดีอาญาและคดีแพ่งได้ ในกรณีที่เป็นคดีอาญาสินไหมดทดแทน และมีการเริ่มนับอายุความมีรายละเอียดสำคัญ แตกต่างกับความรับผิดทางแพ่งทั่วไป ซึ่งการพิจารณาจะนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาพิจาณาเพียงอย่างเดียวเท่านั้น
จัดทำโดย
ทนายความตรีสุพจน์ ตันตยาภิรมย์กุล
#รับว่าความทุกประเภทคดี ทั่วไทย
บทความที่เกี่ยวข้อง
ทนายขอแรงคือ ทนายความที่ศาลได้มีหนังสือแต่งตั้งให้มาดำเนินกระบวนพิจารณาในคดีอาญา ให้แก่จำเลย ในคดีอาญา ของศาลต่างๆ และหากได้รับความเสียหายจากทนายขอแรง ต้องดำเนินการอย่างไร? เช่น การไม่นำพยานหลักฐานเข้ามาในสำนวน และเป็นพยานหลักฐานสำคัญในคดี อันอาจสามารถพิสูจน์ความบริสุทธิ์ของจำเลยได้ เมื่อเกิดปัญหาขึ้นต้องทำอย่างไร ?
22 ก.ย. 2025
การค้นหาทนายความ และต้องการปรึกษากับทนายความทางช่องทางต่างๆ เช่น Google youtube facebook tiktok เพื่อให้เกิดความมั่นใจ และการปรึกษาเบื้องต้น ต้องสอบถามว่าผู้ให้คำปรึกษามีใบอนุญาตทนายความตามกฎหมายหรือไม่ และให้ตรวจสอบชื่อในข้อมูลโซเชียล กับ ข้อมูลธนาคาร เป็นบุคคลเดียวกันหรือไม่ และสามารถตรวจสอบเบอร์มือถือ จากข้อมูลต่างๆในกูเกิ้ล ว่าเป็นเบอร์ที่ระบุชื่อเดียวกันหรือไม่?
10 ต.ค. 2025
การยื่นเป็นผู้จัดการมรดก โดยมีพินัยกรรม นั้นมีโอกาสจะได้ผู้จัดการมรดกร้อยเปอร์เซ็นต์ หรือไม่ หมายความว่า มีโอกาสถูกคัดค้านจากทายาทอื่นๆหรือไม่ หากมีการคัดค้านโดยทายาทอื่นๆแล้ว จะมีผลต่อการยื่นผู้จัดการมรดกหรือไม่ และทายาทอื่นๆมีสิทธิคัดค้านผู้ยื่นเป็นผู้จัดการมรดกตามพินัยกรรมได้หรือไม่ มีข้อกฎหมายให้ดำเนินการได้หรือไม่ ? อย่างไร? และข้อกฎหมายดังกล่าวนั้น มีน้ำหนักในการคัดค้านมากน้อยเพียงใด ผมมีทางออกทางและคำแนะนำ เกี่ยวกับปัญหาในลักษณะอย่างนี้ เพื่อให้เป็นประโยชน์ต่อการยื่นคำร้องขอเป็นผู้จัดการมรดกของเจ้ามรดกต่อไป
19 พ.ค. 2026


