เริ่มนับอายุความ ในคดีอาญาสินไหม ของผู้เสียหายเป็นอย่างไร?
อัพเดทล่าสุด: 17 พ.ค. 2026
827 ผู้เข้าชม

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 51 มีใจความว่า " ถ้าไม่มีผู้ใดฟ้องทางอาญา สิทธิของผู้เสียหายที่จะฟ้องทางแพ่งเนื่องจากความรับผิดนั้นย่อมระงับไปตามกำหนดเวลาดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายอาญาเรื่องอายุความฟ้องคดีอาญา แม้ถึงว่าผู้เยาว์ หรือ ผู้วิกลจริตในมาตรา 193/20 แห่งประมวลกฎหมาแพ่งและพาณิชย์จะเป็นผู้ฟ้องหรือได้ฟ้องต่างหากจากคดีอาญาก็ตาม
ถ้าคดีอาญาใดได้ฟ้องต่อศาลและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาลด้วยแล้ว แต่คดียังไม่เด็ดขาด อายุความซึ่งผู้เสียหายมีสิทธิมีสิทธจะฟ้องคดีแพ่งย่อมสะดุดหยุดลงตามาตรา95 แห่งประมวลกฎหมายอาญา
ถ้าโจทก์ได้ฟ้องคดีอาญาและศาลพิพากษาลงโทษจำเลยจนคดีเด็ดขาดแล้วก่อนที่ได้ฟ้องคดีแพ่ง สิทธิของผู้เสียหายที่จะฟ้องคดีแพ่งย่อมมีตามกำหนดอายุความในมาตรา 193/32 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
ถ้าโจทก์ได้ฟ้องคดีอาญาและศาลพิพากษายกฟ้องปล่อยจำเลยจนคดีเด็ดขาดแล้ว ก่อนที่ได้ยื่นฟ้องคดีแพ่ง สิทธิของผู้เสียหายจะฟ้องคดีแพ่งย่อมมีอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ "
หมายความว่า ในคดีอาญาซึ่งพนักงานอัยการมีการนำส่งตัวจำเลยมาที่ศาล และพนักงานอัยการยื่นฟ้องคดีอาญาต่อศาล แต่คดีอาญานั้น ศาลยังไม่ได้มีคำพิพากษาลงโทษจำเลยแต่อย่างใด อายุความของผู้เสียหายที่จะฟ้องคดีแพ่งนั้นสะดุดหยุดลง นั้นเอง จนต่อมาศาลได้มีคำพิพากษาในคดีอาญาลงโทษจำเลย และคดีอาญานั้นถึงที่สุดตามกฎหมาย กล่าวคือ ไม่มีการอุทธรณ์ หรือฎีกา อีกต่อไป ผู้เสียหายมีสิทธิฟ้องคดีแพ่งได้ภายใน 10 ปี นับแต่วันที่ศาลได้มีคำพิพากษาลงโทษจำคุกจำเลยและคดีอาญาถึงที่สุด ไม่ว่าอายุความทางแพ่งจะมีกำหนดเท่าไหร่ก็ตาม
แต่หากเป็นกรณีที่มีการยื่นฟ้องคดีอาญาต่อศาล และศาลมีคำพิพากษายกฟ้องจำเลย และปล่อยตัวจำเลยจนคดีถึงที่สุดแล้ว สิทธิของผู้เสียหายที่จะฟ้องคดีแพ่งต่อศาล เพื่อเรียกร้องค่าเสียหายทางแพ่ง ย่อมมีกำหนดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หมายความว่า เริ่มนับอายุความทางแพ่ง ทันที ที่คดีอาญาถึงที่สุดยกฟ้องปล่อยตัวจำเลย นั้นเอง
เนื่องจากในบางครั้ง คดีอาญา ศาลอาจจะยกฟ้องจำเลย เนื่องจากขาดอายุความในคดีอาญา หรือ คำฟ้องคดีอาญาไม่ครบองค์ประกอบความผิด หรือ ศาลเห็นว่ามีข้อพิรุธสงสัย ยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้แก่จำเลย หรือ ศาลอาจจะพิพากษาในประเด็นข้อกฎหมายต่างๆ เช่น ไม่ใช่ผู้เสียหาย หรือ จำเลยไม่ได้กระทำความผิด ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 185 ผู้เสียหายมีสิทธิฟ้องคดีแพ่งต่อได้ เพราะการพิจารณาคดีแพ่ง และคดีอาญานั้น มีหลักเกณฑ์ เรื่องอายุความ เรื่องการรับฟังพยานหลักฐานที่แตกต่างกัน มีกระบวนพิจารณาซึ่งมีรายละเอียดแตกต่างกัน มีข้อกฎหมายที่แตกต่างกันในการฟ้องคดีในทางแพ่ง และคดีอาญา ซึ่งเป็นข้อกฎหมายสำคัญในการยื่นฟ้องที่แตกต่างกัน
สรุป ว่าผู้เสียหายมีสิทธิฟ้องคดีอาญาและคดีแพ่งได้ ในกรณีที่เป็นคดีอาญาสินไหมดทดแทน และมีการเริ่มนับอายุความมีรายละเอียดสำคัญ แตกต่างกับความรับผิดทางแพ่งทั่วไป ซึ่งการพิจารณาจะนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาพิจาณาเพียงอย่างเดียวเท่านั้น
จัดทำโดย
ทนายความตรีสุพจน์ ตันตยาภิรมย์กุล
#รับว่าความทุกประเภทคดี ทั่วไทย
บทความที่เกี่ยวข้อง
เมื่อทำสัญญาวิชาชีพว่าจ้างทนายความแล้ว จะพูดจากับทนายความอย่างไร ก็ได้ หรือ จะดูหมิ่นทนายความอย่างไรก็ได้ หรือบังคับให้ทนายความทำผิดกฎหมายอย่างไรก็ได้ นั้น การกระทำต่างๆเหล่านี้ นั้น เป็นความผิดตามกฎหมายทั้งหมด ย่อมไม่เป็นผลดีต่อผู้ว่าจ้าง และทนายความมีสิทธิในการดำเนินคดีและเรียกร้องค่าเสียหายได้ตามกฎหมาย สิ่งต่างๆเหล่านี้ ทนายความย่อมไม่ปรารถนาให้เป็นเช่นนั้น
30 ก.ย. 2025
การดำเนินคดีอาญา ด้วยการแจ้งความกับพนักงานสอบสวนนั้น ต้องแจ้งด้วยข้อความอันเป็นความจริงเท่านั้น การที่ผู้แจ้ง มีการแจ้งข้อความอันเป็นเท็จในคดีอาญาต่อพนักงานสอบสวนนั้น เป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 172 และ ในกรณีที่ผู้แจ้งรู้ความจริงอยู่แล้ว ว่าผู้ใดไม่ได้กระทำความผิดอาญาแล้ว และผู้นั้นแจ้งว่าผู้ใดกระทำความผิดอาญา มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 173 เพราะการดำเนินคดีอาญานั้นต้องเป็นไปด้วยความจริงทั้งหมด และการยืนยันข้อความเท็จทำให้ผู้อื่นได้รับความเสียหาย และถูกจำกัดเสรีภาพ เป็นกรณีที่เป็นความผิดร้ายแรงครับ
21 ก.ย. 2025
ปัญหาข้อพิพาทเกี่ยวกับสัญญาจ้างแรงงาน สภาพการจ้าง สิทธิของลูกจ้าง ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน การผิดสัญญาจ้างแรงงาน ต่างๆเหล่านี้ นั้น นำมาสู่การฟ้องร้องคดีแรงงาน ต่อศาลแรงงานที่มีเขตอำนาจ ต่างๆตามที่กฎหมายกำหนด เนื่องจากปัจจุบันนั้น มีผู้ก่อตั้งธุรกิจใหม่ๆ และมีเป้าหมายในการเติบโตทางธุรกิจ แต่หลายรายนั้น ยังไม่มีฝ่ายแรงงาน หรือผู้เชี่ยวชาญด้านแรงงานในธุรกิจที่ก่อตั้งใหม่ อาจนำไปสู่ข้อพิพาททางแรงงานได้ โดยคดีแรงงานนั้น มีทั้งคดีแพ่ง และโทษทางคดีอาญาด้วย อนึ่งโทษปรับนั้น อาจมีอัตราสูง ถ้าเปรียบเทียบกับคดีทั่วไป การดำเนินการของธุรกิจ จึงมีความจำเป็นต้องมีผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายแรงงาน ด้วยนะครับ เพื่อป้องกันปัญหาในอนาคต
28 ธ.ค. 2024


